Araştırma, Sanat

Theseus’un Gemisi ve Önemli Bir Soru

Yüzyıllar boyunca filozofları oldukça uğraştırmış, üzerine birçok hipotez sürülmüş ve felsefeye girişte de çok önemli bir yer tutmakta olan “Ben Kimim?” sorusuna cevap aramaya çalışmış bir Yunan efsanesidir Theseus’un Gemisi.

Plutark tarafından aktarıldığı bilinen efsaneye göre, Atina’nın efsanevi kurucusu Theseus; Girit Adası’nda, Yunan mitolojisinde yarı insan-yarı boğa olarak bilinen Minataur’u öldürür ve gemisi ile evine geri döner.

Bunu duyan Atinalılar çok sevinirler ve bu kahramanı onurlandırmak için 1000 yıl boyunca gemiyi büyük bir titizlikle limanda tutarlar. Her yıl Theseus’un yolculuğunu tekrarlarlar.

Zaman geçtikçe geminin tahtaları eskimeye başlar ve parçaları teker teker değiştirilir. Ta ki… Tüm parçaları değiştirilene kadar!

Burada felsefe devreye girer ve şu soruları sorar:

1-) Bu durumda gemi halen Theseus’un gemisi midir? Yoksa başka bir gemi haline mi gelmiştir?

2-) Yıllar içinde çıkarılan tüm parçalar kullanılarak ikinci bir gemi yapılsa bu gemi yine Theseus’un gemisi mi olurdu?

İşte yüzyıllar boyunca felsefeciler üzerinde fikir birliğine ulaşılamamış olan bu soru günümüzde de hâlâ bir tartışma konusu.

Benim düşüncelerim Herakleitos’un, sözlerini destekler nitelikte.

“Her şey akar.” ve “Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir.”

Bilincimizin ve algılarımızın sürekli değişim halinde olduğu bu dünyada aynı kalmak asla mümkün değil. Tıpkı Theseus’un gemisinde olduğu gibi. Şu anki ben ile 10 yıl sonraki ben aynı olmayacak. Fiziksel görünüşümden, düşüncelerime, eylemlerime, ilgi alanlarıma, isteklerime, çevreme kadar herkes ve her şey değişecek. Bu da “Ben Kimim?” sorusunun nihai bi’ yanıtının olmadığının göstergesi.

Fakat Antik Yunan aforizması olan ve Apollon Tapınağı’nda bulunan “Know Theyself” yani “Kendini Bil” bizi olduğumuz kişiyi tanımaya ve karmaşık yapımızı anlamaya yöneltiyor.

İlgili resim
Apollon Tapınağı’ndaki “Kendini Bil” yazısı.

Varlığımızın karmaşık yapısını ve varoluşsal sancılarımızı anlamamız ne zaman mümkün olur ya da mümkün müdür bilinmez. Fakat her daim arayış ve sorgulama içinde olmalıyız. Çok önemli olan ben kimim sorusunu kendimize sormalıyız. Çünkü ancak böyle kırılır kabuğumuz. Böyle olgunlaşırız.

Ve ünlü filozof Sokrates’in sözlerine kulak vermeliyiz:

Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez

O zaman…

Sahi, sen kimsin?

bernaoduncu

Belki hiçbir şey. Var olmakla meşgul...

Bunları da okumalısın!

2 Comments

  1. erdem gökdemir says:

    bitiş cümlelerin çok güzel ,yazılara değinmiyorum bile

    1. Çok teşekkür ederim. 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir